مبتلايان به ديابت در صورت بروز زخم پا، بايد استعمال سيگار را قطع و چربي، قند و فشارخون را كنترل كرده و زخم را دست كاري نكنند و در اسرع وقت با پزشك تماس بگيرند.

به گزارش سرويس بهداشت و درمان ايسنا، زخم پاي ديابتي مهمترين علت بستري اين بيماران است و ناتواني و مرگ و مير مبتلايان را سبب مي‌شود، كه علت عمده‌ي آن، از بين رفتن حس پا (نوروپاتي) و اختلال درخون‌رساني (عيب عروقي) است.

زخم پا تهديدي براي قطع عضو (پا) است و هزينه‌هاي درمان اين زخم و اقدامات ارتوپدي و قطع عضو بر پيكر بهداشت و درمان جامعه خيلي سنگين است، اما مي‌توان از بروز زخم پا با آموزش صحيح، كنترل قند، چربي و فشارخون در بيماران ديابتي جلوگيري كرد.


* چرا پاي افراد ديابتي دچار زخم مي‌شود؟

يكي از شايع‌ترين عوارض ديررس بيماران ديابتي، نوروپاتي يا گرفتاري اعصاب مي‌باشد، شيوع اين عارضه اين بيماران، بين 12 تا 50 درصد ذكر شده است.

شدت نوروپاتي با سن، طول مدت ابتلا به ديابت و چگونگي كنترل قندخون ارتباط دارد.
نوروپاتي به چند شكل در بيماران ديده مي‌شود، شايع‌ترين فرم آن به صورت گرفتاري حس در اندام تحتاني پا مي‌باشد، كه ممكن است به صورت درد، سوزن سوزن شدن و يا مورمور شدن در پاها بروز نمايد و يا به صورت از بين رفتن حس درد و حرارت و حس درك موقعيت پا (عمق شعوري) تظاهر كند.

درك ارتعاشات (vibrain perception) كاهش يافته، به طوري كه آستانه‌ي درك ارتعاشات دياپازون در اندام تحتاني افزايش يافته و احتمال ايجاد زخم بدون درد در پا را زياد مي‌كند، از طرفي به علت گرفتاري اعصاب خودكار (سمپاتيك و پاراسمپاتيك) تعريق كاهش يافته و با گرفتاري اعصاب حركتي ناحيه‌ي عضلات پا ضعيف و ناتوان مي‌شود.

مجموعه عوامل فوق همراه با اتروالسكرفه عروق و كاهش خون‌رساني پا عمده‌ترين علل مستعدكننده پاي بيمار ديابتي براي بروز زخم پا مي‌باشد.
گفتني است: عدم كنترل ديابت دفاع بدن را در برابر ميكروها و ترميم زخم را نيز مختل مي‌ك‌د.


 ** چه افرادي در معرض خطر زخم پا (diabetic foot  ulcer) هستند؟

به طور كلي افرادي كه يك يا چند فاكتور از گرفتاري‌هاي زير در آنان وجود داشته باشد، افراد hiygrisk و يا در معرض خطر ابتلا به زخم پا مي‌باشند.
- از بين رفتن حس پا (نوروپاتي محيطي)
- نارسايي عروق پا
- تغيير فرم پا به علت فشار نامناسب به پا
- گرفتاري سيستم اعصاب خودكار (سمپاتيك و پاراسمپاتيك) به علت كاهش تعريق و خشكي پوست
- محدوديت حركات مفصلي
- -چاقي
تاري ديد (گرفتاري شبكيه به علت ديابت)
- -كنترل نامناسب قند، فشار و چربي خون
- -عدم رعايت بهداشت پا
- -سابقه قبلي زخم پا
- -مصرف سيگار
مبتلايان به ديابت براي جلوگيري از ايجاد زخم پا بايد روزانه پاهاي خود را شامل پنجه، پاشنه و بين انگلشتان را از نظر خون مردگي، ترك، پينه، خشكي، تاول، تغيير رنگ، زخم، تورم و وضعيت ناخن‌ها بررسي نمايند و اگر قادر به ديدن كامل پا نيستند، از آيئنه يا شخص ديگري كمك بگيرند.
اين بيماران ابتدا آب را با ناحيه آرنج امتحان كرده تا داغ نباشد و پس از شست‌وشو با حوله‌ي تميز و سفيد خشك كرده و پس از آن حوله را از نظر آلوده شدن به خون و يا چرك بازرسي كنند، در صورت مشاهده‌ي خون و يا چرك در اسرع وقت با پزشك خود تماس بگيرند.
خنك كردن لابه‌لاي انگشان مهم است، جاهاي خشك را با كرم آغشته كرده، اما بين انگشتان از كرم استفاده نكنند و در جاهاي خشك دوبار در روز از كرم استفاده كرده كه بهتر است، از كرم‌هاي حاوي اوره استفاده شود.
همچنين، با پاي برهنه راه نرويد و جوراب را بازرسي كنيد، حتما جوراب بپوشيد، كفش بايد مناسب و محكم باشد، ناحيه سر كفش گرد باشد، به علت ورم مختصر پاها در طول روز كفش را بعدازظهرها بخريد.
پوشيدن كفش نو از عوامل مستعد كننده ابتلا به زخم پا مي‌باشد، وقتي كفش نو مي‌خريد، ابتدا در منزل براي 20 تا 30 دقيقه آن را بپوشيد و پاي خود را از نظر قرمزي و آسيب بررسي كنيد.
كفش نو را هرگز در تمام طول روز استفاده نكنيد، توصيه مي‌شود، ابتدا 1 تا 2 ساعت در روز بپوشيد و در صورتي كه مشكل نداشتيد زمان آن را اضافه كنيد.
جوراب بايد از اليافت طبيعي مثل كتاب يا پشم يا مخلوطي از آنها باشد و كش جوراب نبايد محكم باشد، زنان با عيب عروقي نبايد جوراب بلند (بالاي زانو) بپوشند.
بهتر است، بعد از حمام يا دوش گرفتن ناخن‌ها را كوتاه كرد و به موازات ماهك ناخن به كوتاهي ناخن اقدام كرده، ناخن را از ته كوتاه نكنيد، نقاط نوك تيز را حتما سوهان بزنيد



.